PMP ve PMBOK® 8 için Türkçe Terim Sözlüğü
Son güncelleme: 20.08.2026
Neden bir sözlüğe ihtiyaç var
PMP® literatürünün Türkçesi tek elden çıkmadı. Aynı İngilizce terim, farklı kitaplarda ve kurs materyallerinde farklı karşılıklarla dolaşıyor: project charter kimi kaynakta "proje beratı", kiminde "proje beyannamesi"; contingency reserve kimi yerde "ihtiyat yedeği", kimi yerde "beklenmedik durum yedeği".
Sınava hazırlanırken bunun bedeli şu: aynı kavramı iki farklı adla öğrenip ikisini ayrı şeyler sanmak, ya da soruda tanımadığınız bir karşılıkla karşılaşıp bildiğiniz konuyu bilmediğinizi düşünmek.
Aşağıdaki liste, bu simülatörün Türkçe soru bankasını yazarken aldığımız kararlardan oluşuyor. Her satırda tek bir tercih ve o tercihin dışında bıraktığımız yaygın varyantlar var.
Terim tablosu
| İngilizce | Tercih ettiğimiz karşılık | Kullanmadığımız varyantlar |
|---|---|---|
| servant leader | destekleyici lider | hizmetkâr lider · hizmetkar lider |
| project charter | proje beyannamesi | proje beratı |
| team charter | ekip sözleşmesi | ekip tüzüğü · ekip şartı |
| contingency reserve | acil durum yedeği | ihtiyat yedeği · ihtiyat rezervi · beklenmedik durum yedeği |
| management reserve | yönetim yedeği | yönetim rezervi |
| definition of done | bitti tanımı | bitmiş tanımı |
| definition of ready | hazır olma tanımı | hazır tanımı |
| standup | ayaküstü toplantı | ayakta toplantı |
| burndown | yakma grafiği | tükenme grafiği |
| T-shaped | T-şekilli | T-tipi · T-şeklinde |
| holistic | bütüncül | bütünsel |
| backlog | iş listesi | birikim listesi |
| lead | öncelenme | öncül süre |
| PMBOK Guide | PMBOK® Kılavuzu | PMBOK® Rehberi |
"Servant leader" neden listede
Bu satır diğerlerinden farklı: bir üslup tercihi değil, kaynaktaki bir değişikliğin sonucu.
PMI, Agile Practice Guide'ın 2. baskısında "servant leader" terimini bırakıp "supportive leader" terimine geçti. Ağırlık farkı açık: 2. baskıda "supportive leader" 17 sayfada geçerken "servant leader" yalnızca 3 sayfada kalıyor.
Yani "hizmetkâr lider" yalnızca alışılmadık bir çeviri değil — artık kaynağın kendisinde geri plana düşmüş bir terimin çevirisi. Türkçe karşılık olarak destekleyici lider hem yeni terime hem de anlamına daha yakın.
Bu değişiklik, 2026 güncellemesinin parçası. Diğer yapısal değişiklikler için PMP sınavı 2026'da ne değişti yazısına bakabilirsiniz.
Kararsız kalınan iki terim
Aşağıdaki ikisinde "yanlış" bir karşılık yok; sorun tutarsızlık. Bir metinde ikisinin birden kullanılması okuyucuyu iki ayrı kavram olduğunu düşünmeye itiyor:
| Kavram | A biçimi | B biçimi |
|---|---|---|
| laissez-faire | laissez-faire (özgün hâliyle) | bırakınız yapsınlar |
| directive leadership | direktif liderlik | yönlendirici liderlik |
Kendi notlarınızı tutarken hangisini seçtiğinizin önemi yok — aynı metin içinde tek biçimde kalmasının önemi var.
Kendi materyalinizde nasıl kullanırsınız
Bu liste bir standart değil, gerekçeli bir tercih kümesi. Kendi notlarınızda başka karşılıklar kullanıyorsanız sorun yok; asıl kazanç, bir kavramın kaç farklı adla dolaştığını bilmek. Sınavda tanımadığınız bir karşılıkla karşılaştığınızda "bu bilmediğim bir konu" değil, "bu bildiğim konunun başka bir çevirisi" diyebilmeniz için.
